Phiên ATO là gì? Phân biệt giữa lệnh ATO và ATC

1. Tìm hiểu tổng quan về lệnh ATO

1.1. Lệnh ATO là gì?

ATO (At The Open - Tại giá mở cửa) là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại giá mở cửa của thị trường. Lệnh này chỉ có khối lượng mà không có mức giá cố định (ghi chú "ATO" sẽ được hiển thị trong phần giá) và chỉ có giá trị trong 15 phút đầu của phiên giao dịch định kỳ xác định giá mở cửa (phiên ATO, từ 9h00 đến 9h15). Lệnh ATO được ưu tiên trước các lệnh giới hạn trong quá trình khớp lệnh. Khi kết thúc phiên ATO, các lệnh ATO chưa được khớp hoặc phần lệnh không được khớp sẽ tự động hủy ngay lập tức. Lệnh ATO chỉ áp dụng đối với các cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE.

1.2. Phiên ATO là gì?

Phiên ATO là thời gian mà lệnh ATO có hiệu lực. Mỗi sàn giao dịch có phiên ATO riêng biệt với nhau.

Hiện nay, có ba sàn giao dịch chứng khoán mà nhà đầu tư có thể tham gia tại Việt Nam:

• Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM (gọi là Sàn giao dịch HOSE)
• Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (gọi là Sàn giao dịch HNX)
• Sàn giao dịch chứng khoán chưa niêm yết tổ chức tại Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (gọi là Sàn giao dịch UPCOM)

Sàn giao dịch HOSE là duy nhất tại Việt Nam được phép sử dụng lệnh ATO. Phiên ATO tại đây kéo dài 15 phút từ 9:00 đến 9:15 hàng ngày từ thứ Hai đến thứ Sáu, trừ các ngày nghỉ lễ.

1.3. Ưu điểm

Mặc dù so với những lệnh khác trong chứng khoán như lệnh LO, lệnh ATC,... nhưng lệnh ATO vẫn đem tới cho nhà đầu tư rất nhiều lợi ích. Ví dụ như: 

• Nhà đầu tư có thể tham gia hoặc tạm thời rời khỏi vị trí của mình khi đảm nhận công việc trong một phiên giao dịch nào đó đang diễn ra.
• Lệnh ATO góp phần giúp nhà đầu tư giảm thiểu số lỗ của họ.
• Đôi khi lệnh ATO sẽ giúp nhà đầu tư loại bỏ hoặc giảm thiểu cảm xúc cá nhân khi theo dõi sự biến động của giá cổ phiếu trên thị trường. Từ đó không làm ảnh hưởng tới việc ra quyết định đầu tư, giúp nhà đầu tư có thể sáng suốt hơn.
• Lệnh ATO có thể được nhà đầu tư dùng như một bộ phận trong hệ thống giao dịch. Lệnh có thể được thiết kế để tham gia hoặc rời khỏi những vị thế sau ngày mà cổ phiếu đáp ứng đủ các điều kiện được định ra trước đó.

1.4. Nhược điểm

Rủi ro mà các nhà đầu tư có thể gặp phải khi giao dịch lệnh ATO thường nguyên nhân do lệnh được mở ra trong khoảng thời gian quá dài. Tại thời điểm mà thị trường giao dịch biến động mạnh, lệnh lúc mở phiên giao dịch sẽ thực hiện với mức giá chứng khoán cao hơn đáng kể so với tính toán của nhà đầu tư. Bởi vậy:

• Lệnh ATO không thể tính toán trước và không kiểm soát được mức giá khớp.
• Lệnh ATO được phép chỉnh sửa hoặc có thể là huỷ bỏ luôn.

2. Tìm hiểu tổng quan về lệnh ATC

2.1. Lệnh ATC là gì?

Lệnh ATC là viết tắt của "Lệnh định kỳ cuối phiên" (At the Close), là loại lệnh được đặt trong 15 phút cuối cùng của phiên giao dịch, từ 14h30 đến 14h45. Lệnh này quyết định giá tham chiếu của phiên giao dịch hôm sau.

Lệnh ATC cho phép nhà đầu tư mua hoặc bán cổ phiếu sẵn sàng chấp nhận mọi mức giá trong phiên giao dịch khớp lệnh định kỳ đóng cửa. Nhà đầu tư chỉ cần nhập số lượng cổ phiếu cần mua/bán, không cần nhập giá.

2.2. Phiên ATC là gì

Phiên ATC tức là phiên khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa diễn ra từ 14h30 đến 14h45, từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần. Hiểu một cách đơn giản là khi đặt lệnh ATC là nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận mọi mức giá trong phiên giao dịch ATC. Lệnh ATC trong chứng khoán chỉ áp dụng đối với 2 sàn HNX và HSX.

Ví dụ: Tại phiên ATC, ta có danh sách các lệnh đặt mua và bán cổ phiếu A như tại

Bảng 1: Các lệnh mua và bán được nhập lên hệ thống và sắp xếp theo thứ tự thời gian.

Bảng 2: Tổng hợp lại các lệnh của bảng 1 và sắp xếp theo các mức giá hiện có.

Như vậy, tại mức giá 37 thì khối lượng khớp lệnh lớn nhất, đạt 220.000 cổ phiếu. Do đó mức giá 37 được lấy làm giá ATC và những nhà đầu tư đặt mua ở mức giá bằng 37 hoặc cao hơn hoặc đặt bán với giá 37 hoặc thấp hơn 37 đều được mua tại mức giá 37.

2.3. Ưu điểm của lệnh ATC

Nhà đầu tư có thể nắm bắt được mức giá đóng cửa do lệnh ATC được ưu tiên khớp trước tại thời điểm cuối phiên giao dịch ATC.

Nhà đầu tư có thể sử dụng lệnh At The Close như một công cụ để tranh bán hoặc tranh mua tại thời điểm cuối giao dịch. Theo kinh nghiệm, đặt lệnh ATC vào cuối mỗi phiên giao dịch cuối ngày có thể giành được cơ hội mua bán cổ phiếu với mức giá tốt hơn so với trong phiên giao dịch. Nếu tại thời điểm cuối đợt mà giá khớp thấp, bạn có thể đặt lệnh ATC để cạnh tranh mua. Ngược lại, khi giá thị trường đang cao thì bạn nên cân nhắc đưa lệnh này vào để tranh bán.

2.4. Nhược điểm

Nhà đầu tư khi đã đặt lệnh ATC lên hệ thống sẽ không được phép hủy bỏ hoặc bổ sung, sửa lệnh.

Lệnh ATC không tham gia vào quá trình xác định giá khớp lệnh trong phiên nên khó kiểm soát giá mua hoặc giá bán mà sẽ tuân thủ theo giá thị trường. Chính vì vậy, bạn cần cân nhắc vì khi sử dụng lệnh này vì có thể giá sẽ quá cao hay quá thấp.

Nhà đầu tư phải phân tích thị trường và tính toán thật kỹ để tránh những rủi ro về việc mua cao bán thấp trên thị trường.

3. Cách sử dụng lệnh ATO và lệnh ATC hiệu quả

Tính chất cơ bản của lệnh ATO và ATC đều nhằm tăng cường thanh khoản cho thị trường. Cả hai loại lệnh đều ưu tiên về khối lượng giao dịch và giá mở cửa (ATO) hoặc giá đóng cửa (ATC) sẽ được xác định dựa trên mức giá nào có khối lượng giao dịch khớp lớn nhất.

Từ ưu và nhược điểm của lệnh ATO và ATC, đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ, cần lưu ý những điểm sau để sử dụng hai loại lệnh này một cách hiệu quả:

• Khi dự đoán rằng một cổ phiếu sẽ có biến động lớn vào ngày mai, bạn có thể sử dụng lệnh ATO để đặt giao dịch ngay từ đầu phiên giao dịch (phiên mở cửa). Tuy nhiên, cũng có thể sử dụng lệnh ATC của ngày hiện tại. Tuy phiên ATC thường bị can thiệp nhiều bởi các đội lái, nhưng vẫn cần quan sát để sử dụng lệnh này một cách thích hợp.
• Trong trường hợp bỏ lỡ một biến động lớn của cổ phiếu trong phiên giao dịch và muốn thực hiện giao dịch ngay, không thể chờ đợi thêm, bạn có thể sử dụng lệnh ATC để mua/bán cổ phiếu ngay trong phiên đóng cửa. Điều quan trọng là thời điểm thực hiện giao dịch càng sớm càng tốt.

4. Phân biệt giữa lệnh ATO và ATC

Đây là hai lệnh thường được nhà đầu tư sử dụng đồng thời trên sàn chứng khoán. Do đó, việc phân biệt rõ hai loại lệnh này là rất quan trọng để tránh những hiểu lầm không đáng có.

Trên đây là các thông tin giải đáp của chúng tôi về Phiên ATO là gì? Phân biệt giữa lệnh ATO và ATC. Trong quá trình tìm hiểu, nếu cần hỏi thêm về bất kỳ điều gì vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp.