ATO là gì? ATC là gì, các loại lệnh trên thị trường

1. ATO là gì

ATO là viết tắt của "Asset Turnover Ratio" trong tiếng Anh, có nghĩa là "Tỷ lệ quay vòng tài sản". Đây là một chỉ số tài chính được sử dụng để đo lường hiệu suất sử dụng tài sản của một công ty để tạo ra doanh thu.

Công thức tính ATO thường là:

 ATO= Doanh thu/Tổng tài sản

Trong công thức này, "Doanh thu" thường được lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh (income statement), trong khi "Tổng tài sản" là số liệu từ báo cáo tài chính (balance sheet). Chỉ số ATO cho biết bao nhiêu doanh thu được tạo ra cho mỗi đơn vị tài sản mà công ty sở hữu. Một tỷ lệ ATO cao hơn thường cho thấy công ty đang hiệu quả sử dụng tài sản để tạo ra doanh thu.

ATO thường được sử dụng trong phân tích tài chính để so sánh hiệu suất sử dụng tài sản giữa các công ty trong cùng ngành hoặc để theo dõi sự thay đổi trong hiệu suất của một công ty theo thời gian. Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng giá trị ATO có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác nhau như cách tính toán doanh thu và tài sản, cấu trúc ngành công nghiệp và chiến lược kinh doanh của công ty.

Phiên ATO là phiên giao dịch xác định mức giá mở cửa tại sàn HOSE. Phiên diễn ra trong vòng 15 phút - từ 9h đến 9h15. Trong phiên, cả lệnh LO (lệnh giới hạn) và lệnh ATO đều có hiệu lực khớp lệnh.

2. Ví dụ minh họa về lệnh ATO và cách tính giá cổ phiếu trong phiên ATO

Dưới đây là giả sử về sổ lệnh của một cổ phiếu sau 15 phút của phiên ATO. Theo quy định, mức giá cổ phiếu trong ATO sẽ được tính theo mức giá có lượng được khớp cao nhất. Cụ thể cách tính toán như sau:

2.1. Đối với lệnh MUA

Với lệnh mua, thị trường sẽ ưu tiên người mua giá cao. Dựa theo thông tin trên bảng, 5000 cổ phiếu được đặt lệnh ATO và chấp nhận mua với mức giá bất kỳ.

Với giá 31,15: có 2200 cổ phiếu đặt lệnh mua. Đồng thời có 5000 cổ phiếu giá ATO cũng chấp nhận mua với giá này. Từ đó tổng số cổ phiếu chấp nhận mua tại giá 31,15 là: 2200 + 5000 = 7200 cổ phiếu.

Với giá 31,10: có 1700 cổ phiếu đặt lệnh mua. Bên cạnh đó, có 5000 cổ phiếu đặt mua với giá ATO và 2200 cổ phiếu mua tại giá 31,15 cũng chấp nhận mua với mức giá này. Suy ra, tổng số cổ phiếu chấp nhận mua tại giá 31,10 là: 5000 + 2200 + 1700 = 8900 cổ phiếu.

2.2. Đối với lệnh BÁN

Với lệnh bán, thị trường sẽ ưu tiên người mua giá thấp. Dựa trên thông tin ở bảng, 2000 cổ phiếu được đặt lệnh ATO và chấp nhận bán với mức giá bất kỳ.

Với giá 30,95: có 700 cổ phiếu chấp nhận bán. Cộng thêm 2000 cổ phiếu đặt lệnh ATO cũng chấp nhận bán giá này, ta có tổng số cổ phiếu chấp nhận bán giá 30,95 là: 2000 + 700 = 2700 cổ phiếu.

Với giá 31,00: có 700 cổ phiếu đặt lệnh bán và đồng thời lệnh ATO (với 2000 cổ phiếu) và lệnh bán với giá 30,95 (với 700 cổ phiếu) cũng chấp nhận mua với giá này. Từ đó, ta có tổng số cổ phiếu chấp nhận bán giá 31,00 là: 2000 + 700 + 700 = 3400 cổ phiếu.

Sau khi tính xong, ta có bảng kết quả sau:

Mức giá của lệnh ATO  là mức giá có Khối lượng khớp lệnh tối đa lớn nhất. Do đó, mức giá tại phiên ATO trong trường hợp này là 31,15 với khối lượng khớp lệnh là 7000.

3. Đặc điểm của lệnh ATO

• Lệnh ATO chỉ được áp dụng cho sàn HOSE (TP. HCM)
• Lệnh ATO được ưu tiên hơn so với lệnh LO trong quá trình so khớp lệnh.
• Nếu lệnh ATO không được khớp hoặc phần còn lại chưa được khớp hết, chúng sẽ tự hủy bỏ sau khi kết thúc phiên ATO (tức là sau 9h15).
• Lệnh ATO không thể chỉnh sửa, bổ sung hoặc hủy bỏ.
• Lệnh ATO tuân theo giá thị trường vào thời điểm phiên ATO diễn ra, được căn cứ dựa trên mức giá có số lượng được khớp nhiều nhất.
• Khi đặt lệnh ATO, phần giá sẽ không hiển thị. Thay vào đó, hệ thống sẽ hiển thị chữ "ATO".
• Để xác định giá mở cửa, lệnh ATO sẽ được nhập vào hệ thống trong phiên khớp lệnh định kỳ (từ 9h-9h15).

4. Ưu và nhược điểm của lệnh ATO

4.1. Ưu điểm

• ATO giúp đánh giá hiệu suất sử dụng tài sản của công ty trong việc tạo ra doanh thu. Nó cho biết mức độ tài sản được tận dụng để sinh lợi nhuận.
• ATO cho phép so sánh hiệu suất sử dụng tài sản giữa các công ty trong cùng ngành hoặc theo dõi sự thay đổi hiệu suất của một công ty theo thời gian.
• ATO có thể giúp nhà đầu tư hoặc quản lý đánh giá khả năng quản lý tài sản của công ty và đánh giá cách thức tài sản được sử dụng để tạo ra giá trị.
• ATO không cung cấp thông tin về lợi nhuận hay khả năng sinh lợi nhuận của công ty. Do đó, nó cần được kết hợp với các chỉ số khác như lợi nhuận gộp hoặc lợi nhuận ròng để đánh giá hiệu suất toàn diện của công ty.
• ATO có thể không thích hợp để so sánh giữa các ngành công nghiệp khác nhau do sự khác biệt trong cấu trúc và tính chất của tài sản.
• ATO không tính toán rủi ro liên quan đến việc sử dụng tài sản, do đó không cung cấp cái nhìn đầy đủ về hiệu suất tài chính.

Tóm lại, ATO là một công cụ hữu ích trong phân tích tài chính, nhưng cần được sử dụng cùng với các chỉ số khác để đảm bảo một đánh giá toàn diện về hiệu suất tài chính của một công ty.

4.2. Nhược điểm

• Không cho phép hủy, chỉnh sửa lệnh: Lệnh ATO không cho phép bạn hủy hay có bất cứ chỉnh sửa bổ sung nào. Do đó, bạn thật sự phải cân nhắc khi vào lệnh.
• Gặp tình trạng "Mua đắt, bán rẻ": ATO là lệnh dựa theo mức giá thị trường. Do đó, nếu không có tính toán, bạn rất có thể sẽ gặp tình trạng bán giá thấp và mua vào với giá rất cao.

5. ATC là gì?

ATC trong thị trường chứng khoán có thể là viết tắt của một số khái niệm, nhưng thông thường nó được hiểu là "At the Close". "At the Close" thường được sử dụng để chỉ các đơn đặt hàng mua hoặc bán được thực hiện gần cuối phiên giao dịch trong ngày. Điều này có thể là một cách để nhà đầu tư hoặc các tổ chức định giá lại mức giá trước khi thị trường đóng cửa hoặc để tham gia vào các giao dịch cuối ngày để tận dụng các cơ hội giao dịch cuối phiên.

6. Đặc điểm của lệnh ATC trong chứng khoán

Để sử dụng lệnh ATC hiệu quả, nhà đầu tư cần nắm được những đặc điểm nổi bật sau:

• Lệnh ATC chỉ áp dụng cho các cổ phiếu đang được niêm yết trên hai sàn HNX và HSX (Không áp dụng cho sàn UPCOM)
• Lệnh ATC không nhập mức giá cụ thể mà giá giao dịch sẽ tuân thủ theo giá thị trường tại mức giá nào có khối lượng giao dịch lớn nhất trong phiên ATC.
• Phí giao dịch áp dụng cho lệnh ATC được tính dựa trên giá trần.
• Lệnh ATC được ưu tiên cao hơn lệnh LO (lệnh giới hạn).
• Khối lượng lệnh ATC không thực hiện hết hoặc không được thực hiện sẽ bị hủy bỏ sau thời điểm xác định giá đóng cửa.
• Lệnh ATC nào được nhập vào hệ thống trước sẽ thực hiện ưu tiên lệnh đó trước trong trường hợp giá mua và giá bán bằng nhau.
• Trong trường hợp giá bán thấp hơn so với khớp lệnh hoặc giá mua cao hơn so với khớp lệnh thì lệnh nào khớp trước được ưu tiên thực hiện lệnh trước.

7. Ưu và nhược điểm của lệnh ATC

7.1. Ưu điểm

Nhà đầu tư có thể nắm bắt được mức giá đóng cửa do lệnh ATC được ưu tiên khớp trước tại thời điểm cuối phiên giao dịch ATC.

Nhà đầu tư có thể sử dụng lệnh At The Close như một công cụ để tranh bán hoặc tranh mua tại thời điểm cuối giao dịch. Theo kinh nghiệm, đặt lệnh ATC vào cuối mỗi phiên giao dịch cuối ngày có thể giành được cơ hội mua bán cổ phiếu với mức giá tốt hơn so với trong phiên giao dịch. Nếu tại thời điểm cuối đợt mà giá khớp thấp, bạn có thể đặt lệnh ATC để cạnh tranh mua. Ngược lại, khi giá thị trường đang cao thì bạn nên cân nhắc đưa lệnh này vào để tranh bán.

7.2. Nhược điểm

Nhà đầu tư khi đã đặt lệnh ATC lên hệ thống sẽ không được phép hủy bỏ hoặc bổ sung, sửa lệnh.

Lệnh ATC không tham gia vào quá trình xác định giá khớp lệnh trong phiên nên khó kiểm soát giá mua hoặc giá bán mà sẽ tuân thủ theo giá thị trường. Chính vì vậy, bạn cần cân nhắc vì khi sử dụng lệnh này vì có thể giá sẽ quá cao hay quá thấp.
Nhà đầu tư phải phân tích thị trường và tính toán thật kỹ để tránh những rủi ro về việc mua cao bán thấp trên thị trường.

8. Các loại lệnh trên thị trường chứng khoán

8.1. Lệnh giới hạn (LO)

Có thể được gọi là lệnh chờ, cho phép những nhà đầu tư được phép mua bán chứng khoán ở một mức giá xác định hoặc tốt hơn trong tương lai đã được định sẵn từ trước. Sẽ không được thực hiện mua bán nếu giá trị không đạt đến mức này.

Thực tế, lệnh giới hạn cho phép đặt giá tối đa hoặc tối thiểu mà bạn có thể sẵn sàng mua hoặc bán cổ phiếu. Lệnh này chỉ có hiệu lực khi nhập vào hệ thống kéo dài cho đến hết ngày giao dịch hay đến khi lệnh bị hủy.

8.2. Lệnh điều kiện (lệnh chờ)

Là loại lệnh khi đặt sẽ có kèm theo điều kiện, khi các nhà đầu tư tiến hành đặt lệnh thì lệnh sẽ ở trạng thái chờ và chỉ được đẩy vào sàn khi đã đáp ứng được những điều kiện đã đặt ra.

Với lệnh điều kiện, nhà đầu tư dễ dàng mua/ bán với mức giá mục tiêu mà nhà đầu tư định trước giúp họ giảm thiểu rủi ro và nắm bắt kịp thời cơ mua hoặc bán trước sự biến động lên xuống của thị trường.

8.3. Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa (ATC)

Là loại lệnh dùng để đặt mua hoặc bán ở mức giá đóng cửa. Nếu chỉ có lệnh ATC tại sổ lệnh thì đợt khớp lệnh định kỳ được xác định giá đóng cửa sẽ không xác định được giá khớp lệnh. Lệnh ATC ưu tiên khớp lệnh đầu tiên so với lệnh LO. Những phần không được khớp của lệnh ATC sẽ được hệ thống tự động hủy.

8.4. Lệnh khớp lệnh sau giờ (PLO)

Lệnh khớp lệnh sau giờ (PLO) là lệnh giới hạn dùng để mua hoặc bán chứng khoán khi hoàn tất kết thúc phiên khớp lệnh định kỳ. Được nhập trong hệ thống ở phiên giao dịch sau giờ, giá lệnh PLO là mức giá đóng cửa của phiên giao dịch ngày hôm đó.

Quy định sử dụng trong khung giờ từ 14h45’ - 15h các ngày trong tuần từ thứ 2 đến thứ 6. Không được phép hủy hoặc sửa lệnh PLO khi đã nhập lên hệ thống, lệnh sẽ khớp ngay nếu như có lệnh đối ứng.

9. Kết luận

Có thể nói công việc đầu tư chứng khoán đang rất “trending”, người người nhà nhà đầu tư bàn bạc về chứng khoán. Nhưng để kiếm tiền từ mảng đầu tư tài chính này thì thật sự là điều không dễ dàng. Nhà đầu tư cần tìm hiểu, học hỏi kiến thức căn bản về môn này trước khi đặt bút ký hợp đồng mở tài khoản chứng khoán. Hy vọng bài viết cung cấp những thông tin về các lệnh ATO, ATC sẽ hữu ích với các bạn.